In België bestaan er twee belangrijke wetten die de verplichte verzekering van bouwactoren regelen.
Peeters-Borsus: tienjarige aansprakelijkheid
De eerste is de wet Peeters‑Borsus van 31 mei 2017. Deze wet verplicht architecten, aannemers en andere intellectuele beroepen in de bouwsector om hun tienjarige aansprakelijkheid te verzekeren voor gebreken die de stabiliteit, stevigheid of waterdichtheid van de gesloten ruwbouw in gevaar brengen. Deze verplichting geldt uitsluitend voor onroerende werken aan gebouwen bestemd voor bewoning.
Houd rekening met:
- Verzekerde limiet: De minimale wettelijke verzekeringsdekking bedraagt 500.000 euro per schadegeval. Deze dekking moet beantwoorden aan het Belgische wettelijk kader en houdt in dat de verzekerde kapitalen wettelijk geïndexeerd zijn. Dergelijke geïndexeerde bedragen zijn in buitenlandse verzekeringspolissen vaak niet of onvoldoende voorzien, waardoor zij niet altijd voldoen aan de Belgische vereisten.
- Aanvangsdatum: De aansprakelijkheid vangt aan bij de aanvaarding van de werken. Het is dan ook een belangrijk aandachtspunt om dit moment contractueel duidelijk vast te leggen.
- Verzekeringsattest: De bouwactor moet bovendien op eenvoudig verzoek een verzekeringsattest kunnen voorleggen. Bij niet‑naleving kunnen geldboetes volgen of kunnen de werken zelfs worden stilgelegd.
Het gaat dus om een wettelijk verplichte, typisch Belgische verzekering die uitsluitend geldt voor woningbouw, met specifieke en wettelijk geïndexeerde verzekerde kapitalen. Zonder deze polis kan een project niet starten, vangt de aansprakelijkheid aan bij de aanvaarding van de werken (bij voorkeur contractueel vastgelegd) en kan niet‑naleving leiden tot boetes of stillegging van de werken.
Peeters-Ducarme: burgerlijke beroepsaansprakelijkheid
Daarnaast is er de wet Peeters‑Ducarme van 9 mei 2019. Deze wet voert een algemene verzekeringsplicht in voor de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid van alle dienstverleners in de bouwsector. De wet voorziet minimale dekkingen per schadegeval. Hoewel de wet minimumdekkingen oplegt, is een hogere verzekerde som vaak aangewezen, gelet op de omvang en het risico van het project.
Bovenop deze wettelijke verplichtingen blijft de architect deontologisch gehouden om zijn volledige beroepsaansprakelijkheid te verzekeren, inclusief de tienjarige aansprakelijkheid voor alle bouwwerken. Ook wanneer die niet onder de wettelijke verplichting inzake woningbouw vallen. Deze wettelijke verplichting is enkel van toepassing op architecten en niet op andere ontwerpende partijen.
In de praktijk omvat een beroepsaansprakelijkheidspolis verschillende waarborgen, waaronder de beroepsaansprakelijkheid voor ontwerp‑ en toezichtsfouten, de tienjarige aansprakelijkheid, de burgerlijke aansprakelijkheid uitbating, alsook de reddings‑ en verdedigingskosten. Daarnaast dekt de polis ook de gevolgen van een eventuele in solidum‑aansprakelijkheid, waarbij architect en aannemer elk afzonderlijk voor de volledige schade kunnen worden aangesproken wanneer hun fouten samen tot dezelfde schade hebben geleid. Voor de tienjarige aansprakelijkheid kan deze hoofdelijke aansprakelijkheid contractueel niet worden uitgesloten.
Dit alles is bijzonder relevant voor buitenlandse architecten die in België actief zijn. In de praktijk blijkt dat buitenlandse verzekeringspolissen bijna nooit voldoen aan de Belgische wettelijke vereisten, waardoor een aanvullende Belgische dekking zich opdringt. Bijvoorbeeld via een projectpolis of door opname in de polis van een Belgisch kantoor als medeverzekerde of onderaannemer.
Een buitenlandse ontwerper die een opdracht in België uitvoert, moet erop toezien dat hij voldoet aan het Belgische verzekeringskader, ongeacht zijn nationaliteit of vestigingsplaats door:
- Een dekking tienjarige aansprakelijkheid af te sluiten conform de wet Peeters‑Borsus voor woningbouwprojecten.
- Een dekking burgerlijke beroepsaansprakelijkheid af te sluiten conform de wet Peeters‑Ducarme.
- Zijn tienjarige aansprakelijkheid te verzekeren conform artikel 2270 en 1792 van het Burgerlijk Wetboek. De verzekeringsplicht geldt enkel voor architecten, nochtans is de wet ook van toepassing op ingenieurs en is een verzekering zeer sterk aan te raden.
- Over een verzekeringsattest te beschikken dat op verzoek voorgelegd kan worden voor de start van de werken bij woningbouwprojecten.
- Rekening te houden met het feit dat bepaalde aansprakelijkheden zoals de tienjarige aansprakelijkheid van openbare orde zijn en contractueel niet kunnen worden uitgesloten of beperkt.
Dienstverlening Vanbreda Risk & Benefits
Wij adviseren om je contracten steeds grondig te analyseren, waarbij wij jou als bouwactor graag deskundig begeleiden en ondersteunen. Meer info? Neem contact op via bouw@vanbreda.be.
